Dlaczego rodzicielstwo bliskości jest tak ważne?
W zależności od tego, z kim rozmawiasz, otrzymasz różne odpowiedzi na pytanie, czym jest rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie.
W języku polskim terminy rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie lub wychowanie zorientowane na potrzeby są używane w równym stopniu z angielskim terminem „rodzicielstwo bliskości”. Spotykasz się także z terminami takimi jak „związek zamiast wychowania”, „niewykształcony”, „odpowiedni dla gatunku” i „bezpieczne dzieciństwo”.
Ale czym właściwie jest rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie i dlaczego jest tak ważne?
Najpierw przyjrzyjmy się dwóm terminom „zorientowany na przywiązanie” i „edukacja”:
![Ale czym właściwie jest rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie i dlaczego jest tak ważne](https://zagadkidladzieci.pl/wp-content/uploads/2023/10/Ale-czym-wlasciwie-jest-rodzicielstwo-zorientowane-na-przywiazanie-i-dlaczego-jest-tak-wazne-1024x683.jpg)
1) Zorientowany na przywiązanie
Zorientowanie na przywiązanie składa się z dwóch terminów: przywiązania i orientacji.
Co to jest więź?
W psychologii rozwojowej przywiązanie odnosi się do emocjonalnego związku między dzieckiem a jego opiekunem. Niemowlę rodzi się z pierwotnym instynktem tworzenia więzi z opiekunem (instynkt przetrwania). Bezpieczne przywiązanie sprawia, że niemowlę staje się opiekunem, który reaguje szybko, konsekwentnie, z miłością i wrażliwością na jego potrzeby. Wiele badań potwierdza, że bezpieczne przywiązanie jest ważnym elementem zdrowego psychicznie rozwoju dzieci.
orientacja
Oznacza to skupienie się na pewnych zasadach i przyjęcie ich jako wskazówek.
Zorientowany na zaangażowanie
Oznacza to, że celem jest stworzenie relacji między dzieckiem a opiekunem opartej na miłości i bezpieczeństwie.
Czym jest edukacja?
„Edukacja to edukacyjny wpływ na rozwój i zachowanie młodzieży. Termin ten obejmuje zarówno proces, jak i wynik tego wpływu.”
Wiec to znaczy:
Dzieci i młodzież wykazują określone zachowania. Dorośli wpływają na to zachowanie swoimi działaniami (wpływ pedagogiczny). Oddziaływanie odbywa się przez dłuższy okres (proces). Sposób, czyli JAKIE działanie wybiera dorosły i JAK je realizuje, w istotny sposób wpływa na rozwój dzieci i młodzieży. Wszystko to ma istotny wpływ (rezultat) na zdrowie psychiczne rosnącego dziecka, jego obraz siebie, podejście do życia i wiele więcej.
Grafika procesu rodzicielskiego
Ostatnio odnieśliśmy wrażenie, że termin „edukacja” ma negatywną konotację, a w niektórych środowiskach jest nawet źle postrzegany. Jednakże, jako rodzice/wychowawcy/specjaliści edukacyjni/nauczyciele itp., nasze działania (lub zaniechania!) zawsze wpływają na rozwój naszych dzieci!
Oto dwa przykłady, które powinny zobrazować, jak ważne jest działanie edukatora:
Zachowanie: 3-letnie dziecko jest dokuczane przez inne dziecko na placu zabaw i rzuca w niego piaskiem.
Reakcja 1:
Działanie/oddziaływanie pedagogiczne: Podchodzę do dziecka, kładę mu rękę na ramieniu i mówię: „Stop, XY! Piasek służy do budowy. Zauważyłem, że YX cię denerwuje, czy to możliwe? Proszę, użyj swoich słów! Powiedz głośno „Stop!”, gdy ktoś Cię denerwuje!”
Proces: Sposobem oddziaływania są tutaj słowa i jasne instrukcje.
Wynik krótkoterminowy (rezultat): Dziecko przestaje rzucać piaskiem.
Wpływ na rozwój i zdrowie psychiczne: Swoimi działaniami wspieram moje dziecko w nauce rozwiązywania konfliktów słowami, a nie czynami. Pomaga mu to rozwijać umiejętności społeczne. Umiejętności społeczne wzmacniają odporność, a tym samym zdrowie psychiczne.
Więcej informacji sposób możesz z miłością wyznaczać granice swoim dzieciom.
Reakcja 2:
Działanie/oddziaływanie pedagogiczne: Z daleka wołam moje dziecko, żeby przestało [dziecko się nie zatrzymuje]. Zirytowana w końcu podchodzę do dziecka i krzyczę: „Jesteś głuchy? Nie rób tego!” i chwyć go brutalnie za ramię.
Proces: Sposób wywierania wpływu obejmuje ostre słowa, obelgi i kary fizyczne.
Efekt krótkoterminowy (rezultat): Dziecko przestaje rzucać piaskiem (w mojej obecności).
Wpływ na rozwój i zdrowie psychiczne: Dzięki mojemu działaniu dziecko uczy się, że ataki fizyczne i wyzwiska są w porządku (osoba przywiązania też to robi). W przyszłości może wykazywać agresywne zachowanie (naśladowanie wzorca do naśladowania). „Wpływ pedagogiczny” osoby dorosłej może stworzyć błędne koło tak zwanego „złego dziecka”.
Wydaje się oczywiste, że dorosły w reakcji 1 dąży do „wychowania zorientowanego na przywiązanie”, ponieważ celem jest tutaj wrażliwe reagowanie na potrzeby dziecka (ale osoba z przykładu 2 może również wychowywać się w sposób zorientowany na przywiązanie i ma po prostu bardzo zły dzień). Na tych przykładach chcemy pokazać, że wszystkimi naszymi działaniami „edukujemy”, można też powiedzieć „bezpośrednio”, „towarzyszy”, „instruujemy” lub „przewodzimy”.
2) Czym zatem jest rodzicielstwo bliskości?
![Czym zatem jest rodzicielstwo bliskości](https://zagadkidladzieci.pl/wp-content/uploads/2023/10/Czym-zatem-jest-rodzicielstwo-bliskosci-1024x683.jpg)
Rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie nie jest widocznym na zewnątrz stylem życia, ale raczej wewnętrzną postawą wobec dziecka, czyli tym, że ważne są potrzeby i opinie dzieci. Jednakże styl rodzicielski opiekuna w kontaktach z dzieckiem jest różny.
Jednakże następujące informacje dotyczące psychologii rozwojowej dotyczące „rodzicielstwa zorientowanego na przywiązanie” wydają się bardzo ważne: Rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie koncentruje się na dobrej więzi między dziećmi i dorosłymi w rodzinie. Jednakże nawiązanie lub utrzymanie tej dobrej więzi zmienia się w zależności od wieku dziecka:
Niemowlęctwo: Aby zbudować bezpieczną więź, ważne jest natychmiastowe zaspokojenie podstawowych potrzeb, takich jak głód lub kontakt fizyczny w okresie niemowlęcym. Dlatego rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie zaleca długie karmienie piersią zorientowane na zapotrzebowanie, spanie matki/ojca i dziecka blisko siebie i częste noszenie niemowlęcia.
Niemowlęta: Niedługo później, gdy jesteśmy małym dzieckiem (od około 12 miesięcy), potrzeby i życzenia nie mogą być już zrównane! Im starsze jest dziecko, tym większa staje się przepaść między tymi dwoma pojęciami. Dlatego punkt ciężkości przesuwa się teraz z natychmiastowego zaspokajania podstawowych potrzeb na rozpoznawanie pragnień i potrzeb dziecka.
Na przykład przemęczone dziecko może zbuntować się w gniewie, ponieważ chce oglądać telewizję, gdy rzeczywistą potrzebą fizyczną/zdrowotną jest pójście spać.
Aby utrzymać tę więź, ważne jest, aby traktować dziecko i jego uczucia w sposób pełen uznania, miłości i szacunku. Daj więc dziecku poczucie: widzę Cię i jesteś dla mnie ważny, słucham Cię – a teraz musisz iść spać!
Przykład: „Słyszę, że naprawdę chcesz oglądać telewizję. Przyjdź do mnie, mogę Cię na chwilę przytulić?” (Kontakt fizyczny wzmacnia więź i daje dziecku poczucie bezpieczeństwa – potrafi się zrelaksować). Po krótkiej sesji przytulania: „Nawet jeśli chciałbyś teraz oglądać telewizję, nadszedł czas, aby iść spać. Mam cię zanieść do łóżka, czy może chcielibyście razem wkroczyć do sypialni jako rodzina dwugarbnych zwierząt?
Dojrzewanie: Pełne uznania, miłości i szacunku podejście do dziecka i jego uczuć to podstawowy warunek dobrej więzi, nawet w okresie dojrzewania!
Zamiast reagować na niepożądane zachowanie dzieci karami lub groźbami, rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie koncentruje się na odkrywaniu potrzeb, które doprowadziły do określonych zachowań i reagowaniu na nie ze zrozumieniem i miłością. Oznacza to pozwolenie dziecku na przyznanie się do wszystkich uczuć. Jeśli Twoje dziecko jest smutne, pociesz je; jeśli jest zły, zareaguj ze zrozumieniem i spokojem. Spraw, aby poczuł się bezpieczny i kochany takim, jakim jest.
W sytuacjach konfliktowych chodzi o wspólne znalezienie rozwiązań i poprowadzenie dziecka do samodzielnego znalezienia strategii rozwiązywania problemów. W ten sposób wspierasz swoje dziecko w drodze do samodzielności.
W rodzicielstwie zorientowanym na przywiązanie NIE chodzi o spełnianie wszystkich życzeń! I NIE o edukacji antyautorytarnej czy leseferystycznej! Samostanowienie i samoregulacja NIE są automatycznie równoznaczne z rodzicielstwem zorientowanym na przywiązanie!
- Rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie to fundamentalna postawa wobec dzieci.
- Równie ważne jest szanowanie swoich granic i potrzeb!
- Ponieważ tylko ci, którzy sami mają energię, mogą zachowywać się z miłością, uważnością, uznaniem i szacunkiem w sytuacjach konfliktowych!
3) Dlaczego rodzicielstwo skoncentrowane na przywiązaniu jest ważne?
![Dlaczego rodzicielstwo skoncentrowane na przywiązaniu jest ważne](https://zagadkidladzieci.pl/wp-content/uploads/2023/10/Dlaczego-rodzicielstwo-skoncentrowane-na-przywiazaniu-jest-wazne-1024x683.jpg)
Tylko wtedy, gdy dzieci czują się bezpieczne, czyli dobrze chronione i rozumiane, mogą skoncentrować się na ważnych sprawach, które są ich dziecięcymi zadaniami! W ten sposób udaje im się na dłuższą metę uspokoić swój „gadzi mózg” (pień mózgu, w którym leżą podstawowe instynkty, takie jak walka/ucieczka/zamrażanie), a tym samym swój „mózg bohatera” (kora przedczołowa, w której znajduje się wiele ważnych funkcje wykonawcze, takie jak regulacja emocji i koncentracja), abyś stał się szefem w swojej głowie!
Rodzicielstwo zorientowane na przywiązanie tworzy podstawowe zaufanie, że dziecko będzie chronione, zachęcane i bezpiecznie prowadzone przez opiekuna. To podstawowe zaufanie wzmacnia wewnętrzny pancerz psychologiczny dzieci, dzięki czemu mogą one skutecznie stawić czoła wyzwaniom życiowym, takim jak stres, kryzysy czy straty.
W ten sposób będą bezpiecznie prowadzone i będą mogły wyrosnąć na niezależnych, odnoszących sukcesy dorosłych. Choć rodzicielstwo w pewnym momencie się kończy, relacja z dzieckiem trwa przez całe życie! 😊
Super artykuł, bardzo pomocny. Pozdrawiam z rodzinką